Essay, n.a.v. een gesprek op de tuin over geloven

Praten over religie(s) vind ik moeilijk, omdat het juist veel denkwerk vraagt. Althans, zo ervaar ik het. Antwoorden heb ik niet meteen paraat. Het gaat er mij dan om wat ik zelf denk te begrijpen, en soms zelfs denk te weten. Begrijpen en tenslotte weten komen tot stand door over waarnemingen, gebeurtenissen en ervaringen na te denken. Het denkwerk leidt tot begrip en kennis, ofwel inzicht. En een nieuw inzicht is moeilijk onder woorden te brengen; woorden blijken dan vaak zeer beperkt, woorden schieten tekort.

Wapens versus geestkracht; wat is het verschil?

In eerste instantie was ik ook overtuigd van de noodzaak tot bewapenen, zoals de aanschaf van geavanceerde onderzeeboten, fregatten, straaljagers, tanks en oneindig veel munitie. Terwijl er aan het front in de Oekraïne aan de lopende band Oekraïense en Russische soldaten sterven en, of verminkt worden. Iets verderop naar het westen leeft iedereen gedachteloos verder, alsof de dood van soldaten een redelijk offer is voor vrijheid. Hoe werkt dat? Indirect gaat het toch ook om onze fysieke vrijheid?

Inmiddels staat voor de meeste Westerse burgers nu wel vast dat Poetin een demon geworden is en daarom bestreden moet worden. Poetin is niet langer een mens. Hij is een onmens, een representant van het kwaad; een duivel. Zijn aangezicht spreekt boekdelen: ik zie een levenloos gelaat, een gelaat zonder ziel.

Binnenste buiten, over de kosmos en (vrij) denken

Er kleeft iets droefgeestigs aan het verwerven van meer inzicht. De inzichten die voortkomen uit het vrije denken verlichten, vervullen mij, maar een euforisch gevoel geven ze niet. En soms wanneer ik om me heen kijk, denk ik, wat moet ik er mee? Ik weet het niet beter dan de ander. Er is geen aanwijsbaar succes dat rond getoeterd kan worden. Iemand leefde zich in mijn woorden in en zei: “Maar wie denkt er zoals jij?” Ja, dat vraag ik me ook af. Heel bijzonder zelfs dat iemand een moment nadacht over mijn woorden.

Complottheorie versus wetenschap

Wanneer ik op Radio 1 naar het programma Spraakmakers luister, merk ik op dat de media (journalistiek) zich steeds meer opwerpen mensen die gevoelig zijn voor complottheorieën te informeren. Zij willen deze mensen op basis van wetenschappelijk verworven kennis laten inzien dat complottheorieën niet op feiten berusten. Wellicht een nobel streven, maar ik denk dat de Spraakmakers hiermee de plank misslaan. Zij presenteren de wetenschappelijke kennis als absolute waarheid en negeren de  beweegredenen van de complotgevoelige mens. Er wordt voorbij gegaan aan de oorzaak van de argwaan tegen de maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland. De Spraakmakers verkondigen met iets te veel overtuiging hun ware leer: de waarheid volgens de wetenschap. Want wat is die waarheid feitelijk?

Kerst 2022; mijn levensloop in 533 woorden

Een cliché: de kersttijd is vooral een serie donkere dagen; maar een serie donkere dagen heeft ook wel wat. Toch ben ik blij dat mij al in mijn onwetende, jeugdige jaren het verhaal over de blijde boodschap verteld werd. Als kind had ik het licht nodig. Door het licht werd dat verhaal een opwekkende gebeurtenis. En als tiener verlichtte de blijde boodschap mijn denken. Toen door het denken langzamerhand de werkelijkheid veranderde, ontmoette ik de mens Jezus. Ik begon meer te begrijpen, bijvoorbeeld dat wat mensen uitstraalden niet altijd overeenstemde met wat ze vertelden. Jezus verwijst naar de komst van de Heilige Geest en die troostte mij. Want soms tobde ik met het leven.

Zoveel hoofden, zoveel zinnen

Veel ontwikkelingen stemmen niet vrolijk. Op de eerste plaats de oorlog in de Oekraïne, vervolgens zorgen over het klimaat, prijsstijging van energie en boodschappen; en bovendien gaat iedereen voor zijn eigen gelijk. We nemen onze meningen te serieus. Daarbij schrijf ik dan ook nog eens een essay over de moordaanslag op Salman Rushdie; allemaal zaken die deprimeren.

Kunstmatige donororganen

De eerste mens met een varkenshart. Het hart is wel een beetje aangepast - genetisch gemodelleerd - opdat het niet te groot groeit. Het zogenoemde biologische hart werd bij een man geïmplanteerd. Hij was bereid het wetenschappelijke experiment te ondergaan. De medische wetenschap beschouwt het lichaam als een machine waarin allerhande onderdelen uitgewisseld kunnen worden. Er is nood, levensnood; het gevolg is een tekort aan onderdelen. Ook een autoliefhebber vervangt een onderdeel het liefst door het origineel.

Individualiteit, essays

In onze geseculariseerde samenleving is religie een gepasseerd station. En vooral de media staan zich daarop voor. Wetenschap is de nieuwe godheid. Media dragen vlot uit, dat religie voor dummy's is (zie ook de pagina: Waarom deze blog?). 

Het is begrijpelijk dat veel mensen zich niet meer met een religie kunnen verbinden. Maar je verwacht wel van de media, zoals radio, tv en krant, dat zij weten hoe religie zich verhoudt tot de ontwikkeling van de mensheid, en hoe religie zich dus ook verhoudt tot het menszijn nu. Maar gezien hun reacties vermoed ik dat dat helaas niet het geval is. Opiniemakers roeptoeteren van alles en nog wat, maar weten van toeten noch blazen meer. Over het algemeen wordt religie als achterhaald of achterlijk weg gezet: "Hoe kunnen mensen nu nog zo dom zijn"? 

Tot slot, een ode aan Büsra: 'Ik Ga Leven'

Ja, zo is het!

Ik ben verzadigd. Het is de vrucht van het onverzettelijke denken van Büsra. Büsra is de roepnaam van de hoofdpersoon in het boek; het alter ego van de schrijfster, Lale Gül. Zoals Büsra het denken toepast, is denken een geestelijke activiteit. Büsra laat niet los, analyseert alles wat zij observeert en plaatst elke analyse in een verband; hierdoor ontstaat begrip. Een netwerk van begrippen wordt geweven. De synthese van al haar denkwerk openbaart zich in een droom waarin zij met God spreekt.

Ode aan Lale Gül en haar boek: "Ik Ga Leven"

Het boek van Lale Gül heb ik nog niet eens uit, ik ben net over de helft. Toch wil ik er al iets over schrijven. Want ik word onrustig wanneer er dingen tot mij komen die er toe doen. Arnon Grunberg geeft als recensie: "Zeer grappig geschreven". Hoezo: "Zeer grappig geschreven"? De inhoud staat bomvol. Lale Gül blijkt een groot observator; en doordat zij de Nederlandse taal uitmuntend beheerst, beschrijft ze haar waarnemingen op verrassende wijze; en ja, vaak op een humoristische, enigszins zwartgallige toon. Op blz. 153 schrijft ze: "Een deel van mij moet zijn gestorven op dat moment, ik wist dat betere tijden me niet ten deel zouden vallen, maar vergane glorie zouden worden.". Een stemming waarvan ik me gedurende mijn leven ook bewust werd.

2021 Klimaatverandering: een dogma?

Jonge mensen zijn recht door zee: de aarde moet gered! Daarom moet alles snel anders. Jongeren volgen hun idealen. Zij zijn te vertrouwen: ze willen dat we de aarde minder vervuilen. Maar hun leiders ontpoppen zich als klimaatgoeroes. Ik ben daar allergisch voor. In deze tijd heeft een mens geen goeroe meer nodig. Mijn probleem zit in het werkwoord 'moeten'. Steeds meer actiegroepen, maatschappelijke stromingen en ook burgers vinden dat vooral de ander iets moet. En wanneer het om klimaatverandering gaat is enige relativering geboden. Laatst las ik bijvoorbeeld in een artikel, gepubliceerd in het katern Wetenschap van de NRC (zaterdag 10 & zondag 11 april 2021), dat twaalfduizend jaar geleden de Noordzee droog stond. Het zeewaterpeil stond circa vijftig meter lager dan nu. Het artikel ging over de bewoners van Doggerland, het land verdronk in de Noordzee. De zeespiegel steeg door het einde van een kleine IJstijd. 

Column Tommy Wieringa "Groene vingers"

Wieringa beschrijft in zijn column (NRC, zaterdag 8 & zondag 9 mei) hoe hij zich bevrijd heeft van de antroposofische leer. Zeker, ik krijg ook de indruk dat de antroposofische vereniging een wat in zichzelf gekeerde club is. Het is naar mijn mening ook niet nodig Rudolf Steiner te vereren of om zijn gedachtengoed in bescherming te nemen. Juist in de Filosofie van de vrijheid komt naar voren dat wij prima in staat zijn zelf onze keuzes te maken. Het onbevangen denken (niet belemmerd door dwingende drijfveren en motieven) helpt juist het individu zijn eigen moraliteit te bepalen. Dit alles in samenspel met de maatschappij waarin hij leeft. Maar Wieringa bevrijdde zich niet wezenlijk: hij stapte over naar twee andere exclusieve clubs, de literaire en de NRC.

Filosofie van de vrijheid 2

In de moderne filosofie is vooral de stelling gangbaar dat wij de werkelijkheid nooit leren kennen, omdat ons waarnemingsvermogen beperkt is. Simpel voorbeeld: een mens hoort en ruikt weinig in vergelijking met een hond. Voor de mens zijn er grenzen aan het kennen. Deze filosofen concluderen dat wij in een schijnwerkelijkheid leven. De ware werkelijkheid kennen we niet. Op het eerste gezicht tonen zij met hun stellingname nederigheid. Anderzijds spreiden zij ten toon dat zij daar met deze weidse redenering ver bovenuit stijgen.

Filosofie van de vrijheid 1

Mijn voornemen is om de filosofie van Rudolf Steiner te bespreken. Maar wat denk ik er als leek aan toe te kunnen voegen? Helemaal niets! In ieder geval leer ik er zelf van. Het gaat mij om de kern van zijn filosofie. Van nature ben ik sceptisch maar als het even kan ook optimistisch. Kortom, ik kan pas oordelen wanneer ik de gedachten achter de theorie begrijp. De grote lijnen zie ik inmiddels: en het ziet er mooi uit. Begrip op detailniveau vraagt nog aandacht.

Levensbeschouwing of salsa-avond

In Waarom deze blog? dicht ik mezelf een christelijke levensbeschouwing toe. Vervolgens meppen kerkgaande christenen verslaggevers van zich af. Op dat moment rijst de twijfel op in mijn ziel: is dit echt waar? Christenen gaan vragenstellers te lijf! Welk boek lezen deze christenen? Zijn zij nog steeds niet aan het Nieuwe Testament begonnen? In het boek Handelingen komen de apostelen onderling overeen dat het christendom er voor alle mensen is. Dat was ongeveer tweeduizend jaar geleden. Toen begrepen zij al dat tenslotte ieder mens die kennis verwerft de weg, de stille weg, soms vooral ook de eenzame weg gaat. Het kennen krijg je niet cadeau; maar het kennen bepaalt wel de intensiteit en de kleuren van de werkelijkheid.

Verkiezingen 2021

Het één op één debat tussen Geert Wilders en Mark Rutte bezorgde mij sombere gevoelens. Er werden geen ideeën - noem het een visie - voor de toekomst gepresenteerd. Rutte buigt gemakkelijk met de omstandigheden mee. Naast Wilders lijkt hij de redelijkheid zelve. Maar waar staat hij voor? Wat is zijn visie? Eindeloze economische groei kan onze aarde niet dragen. Alles lijkt van hem af te glijden, niets kleeft hem aan. 

Gedachten komen en gaan

Een kind was ik. Het was het warme gevoel dat me verbond met Jezus. En ik herinner me nog duidelijk hoe de vergelijking van de barmhartige Samaritaan mij aangreep. Op de pagina Over mij refereer ik ook aan het voorval. Een kind gelooft niet: een kind neemt op, bij een kind is alles nog mogelijk, bij God trouwens ook. En mijn moeder geloofde in Jezus. In de puberteit zaagde ik haar door over het geloof. Feitelijk voelde ik met haar mee. Ik hoopte dat ze stand hield. Het was dubbel. Zij hield stand.

Tuinarbeid is gezonde aardebinding

Aardebinding. Het is maar goed dat ik een hobbytuinderij onderhoud. Want door mijn spirituele bespiegelingen trekken de luciferische krachten ook aan mij. Werken en ploeteren op de tuin zorgt voor een tegenwicht. En ondanks veel teleurstellingen geeft de tuin voldoening. Op de Groentenhof wordt biologisch geteeld. Je leert de samenhang zien tussen organische processen, bijvoorbeeld de rol die de dierenwereld daarin speelt, van regenworm tot buizerd.

Bewustzijn en religie, essays deel 7

Ook het laatste deel, deel 7 van de serie Bewustzijn en religie is gepubliceerd. Hieronder staat een uitgebreide samenvatting. En er zijn wat aanvullingen toegevoegd.

Bewustzijn en religie, deel 7 schetst de situatie van deze tijd. Hoe staan we er voor?

Bewustzijn en religie, essays vervolg

Ook Deel 4 tot en met 6 in de serie Bewustzijn en religie zijn gepubliceerd. Zie het tabblad hierboven. Binnenkort volgt nog het laatste deel, deel 7.

Hieronder leest u een korte samenvatting van deel 4 tot en met 6.